Kompozisyon Örnekleri: dini tasavvufi türk edebiyatı hakkında bilgi

Popüler Yayınlar

dini tasavvufi türk edebiyatı hakkında bilgi etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
dini tasavvufi türk edebiyatı hakkında bilgi etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

Dini-Tasavvufi Türk Edebiyatı ( Tekke Edebiyatı )

İslamiyetin kabulünün ardından Türklerin sözlü geleneklerini Anadolu'da sürdürmesi ile oluşan edebiyata halk edebiyatı adı verilmektedir . Halk edebiyatını işlediği konular ve biçim yönünden incelediğimizde üç gruba ayrılır : 
------------------------------------------
3) Dini-Tasavvufi Türk Halk Edebiyatı (Tekke Edebiyatı )
İslamiyetin kabulü ile İslam dinin etkileri hayatın her alanında kendini hissettirdiği gibi edebiyat alanında da etkili olmuştur . Tasavvuf din içerisinde önemli bir yere sahiptir ve edebiyat aracılığıyla da geniş kitlelere yayılma imkanı bulmuştur . Tasavvuf Edebiyatına Tekke edebiyatı adı da verilmektedir . Şeyh ve dervişlerin yazdığı eserlerden meydana gelen tekke edebiyatında sanat yapmaktan ziyade halka ulaşabilmek esas alınmıştır . Tekke edebiyatında kullanılan nazım şekilleri hem divan edebiyatından hem de halk edebiyatından alınmıştır . Tekke edebiyatının özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz : 
- Öncülüğünü Hoca Ahmet Yesevi'nin yaptığı bir edebiyat türüdür . 
- Tekke edebiyatı 12. yy'da doğmuştur ancak Anadolu'daki etkileri 13. yy'a dayanmaktadır . 
- Tekke edebiyatı tekke ve dergahlarda yetişenler tarafından yayılmıştır . 
- nazım birimi olarak çoğu zaman dörtlük kullanılmış, ölçü olarak da hem hece ölçüsü hem de aruz ölçüsü kullanılmıştır . 
-Varlık, felsefe, Allah , insan gibi konular ele alınmıştır . 
- Dil divan edebiyatı ve aşık edebiyatı arasında bir özellik göstermektedir . 
 Dini-Tasavvufi Halk Edebiyatı'nda kullanılan nazım şekilleri şunlardır :
 1. İlahi : Çoğunlukla 7'li ve 8'li hece ölçüsü kullanılmasına rağme 11'li hece ölçüsü ile söylenen ilahiler de bulunmaktadır . İlahi Allah aşkıyla Allah'a yalvarmak maksadıyla yazılan şiirlere verilen addır . Tarikatlara göre değişik şekillerde adlandırılan ilahiler  koşmalarda olduğu gibi abab, cccb, dddb, eeeb… biçiminde  kafiyelendirilmiştir. İlahi dendiğinde Tekke edebiyatı içerisinde ilk akla gelen kişi Yunus Emre'dir . Eşrefoğlu Rumi, Aziz Mahmut Hüdayi gibi ilahileriyle tanınan dervişler de vardır . 
2. Nefes : Hz. Muhammet ve Hz. Ali'ye duyulan sevginin işlendiği ve Bektaşi şairler tarafından söylenen tasavvufi şiirlere nefes adı verilmektedir . Vahdet-i Vücut düşüncesinin de anlatıldığı bu  şiirlerde 7'li, 8'li ve 11'li hece ölçüsü kullanılmıştır . 
 3. Şathiye : Yüzeysel bakışla saçma gibi görünen bu şiirlerde insanların ve toplumun eleştirisi tasavvufi bir dille yapılmıştır . Bektaşi şairlerin yazdığı bu şiirlerde tasavvufi fikirler, alaycı bir dille ele anlatılmıştır . 
 Şathiye Örneği
 Kullanırsın kanatsızca rüzgarı 
Kürekle mi yaptın sen bu dağları 
Ne yapıp da öldürürsün sağları 
Can verip alırsın sen cancı mısın (Azmi Baba)
 4. Devriye : Allah'tan gelen insan ruhunun tekrar Allah'a döneceği fikrini işleyen ilahiye benzeyen şiir türüdür . 
 5. Nutuk : Dergaha yeni giren müritlere adap ve erkan öğretmek amacıyla şeyh, derviş ve müritler tarafından yazılan şiirlere verilen addır . 
Devamını Oku
    0
© 2014 Kompozisyon Örnekleri. Designed by Bloggertheme9
Powered by Blogger.