Türk Edebiyatında İlkler

  • İlk yerli tiyatro eseri: Şinasi'nin 1859 yılında yazdığı Şair Evlenmesi
  • İlk yerli roman : Şemsettin Sami'nin Taaşşuk-ı Talat ve Fıtnat adlı eseri
  • Batı tekniğinin kusursuz biçimde uygulandığı ilk romanımız Halit Ziya Uşaklıgil'in Aşk-ı Memnu adlı romanıdır.
  • İlk çeviri roman :Yusuf Kamil Paşa'nın 1859 yılında  Fenelon’dan çavirdiği Telemak'tır.
  • İlk köy romanı :Nabizade Nazım'ın Karabibik adlı romanıdır.
  • İlk psikolojik roman: Mehmet Rauf 'un Eylül adlı romanıdır.
  • İlk realist roman :Recaizade Mahmut Ekrem'in  Araba Sevdası adlı romanıdır.
  • İlk resmi Türkçe gazete :Takvim –i Vakayi'dir.
  • İlk yarı resmi gazete :Ceride-i Havadis'dir.
  • İlk tarihi roman :Namık Kemal'in yazmış olduğu Cezmi ve A. Mithat'ın Yeniçeri adlı eseridir.
  • İlk özel gazete : Şinasi ile Agah Efendi'nin çıkarmış olduğu Tercüman-ı Ahval'dir.
  • İlk pastoral şiir: A.Hamit Tarhan'ın Sahra adlı şiiridir.
  • Şinasi İlk şiir çevirisini yapan noktalama işaretlerine ilk kez  kullanan ve ilk makaleyi yazan edebiyatçımızdır.
  • A.Hamit Tarhan aruzla ilk manzum tiyatro eseri yazan şairimizdir. (Eşber veya Sardanapal)
  • A.Hamit heceyle yazılan ilk manzum tiyatro eserimizin sahibidir.(Nesteren)
  • İlk bibliyografya Katip Çelebi'nin Keşfü’z Zünun adlı eseridir.
  • İlk hatıra kitabı Babürşah'ın Babürname adlı eseridir.
  • İlk hamse yazarı Ali Şir Nevai'dir.
  • İlk tezkire Ali Şir Nevai'nin Mecalisün Nefais adlı eseridir.
  • İlk antoloji Ziya paşa'nın Harabat adlı eseridir.
  • İlk atasözleri kitabı Şinasi'nin Durub-i Emsal-ı Osmaniye adlı eseridir.
  • İlk mizah dergisi Teodor Kasap'ın çıkardığı Diyojen'dir.
  • İlk hikaye kitabı  A:Mithat'ın Letaif-i Rivayet adlı eseridir.
  • İlk fıkra yazarımız Ahmet Rasim'dir.
  • Türkçe yazılan ilk kitap Yusuf Has Hacib'in Kutadgu Bilig adlı eseridir.
  • İlk siyasetname Yusuf Has Hacib'in Kutadgu Bilig adlı eseridir.
  • İlk mensur şiir örneklerini Halit Ziya Uşaklıgil yazmıştır.
  • Şiirde ilk defa Türk kelimesini Mehmet Emin Yurdakul kullanmıştır.
  • Dünya edebiyatındaki ilk modern roman Cervantes'in Don Kişot adlı eseridir.
  • İlk makale Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi'dir.
  • İlk edebi bildiriyi Fecr-i Ati topluluğu yayımlamıştır.
  • Mesnevi tarzında yazılmış ilk eser  Yusuf Has Hacib'in KUTADGU BİLİG adlı eseridir.
  • İlk seyahatname SEYDİ ALİ REİS'in MİR’ATÜL MEMALİK adlı eseridir.
  • İlk Edebiyat tarihçimiz Abdulhalim Memduh Efendi'dir.
  • Batı anlayışındaki ilk edebiyat tarihçimiz Fuat Köprülü'dür.
  • Sahnelenen ilk tiyatro eserimiz Namık Kemal'in Vatan yahut Silistre adlı eseridir.
  • Klasik nazım biçimlerinden farklı ilk örnekleri veren TEVFİK FİKRET'dir.
  • Türkçenin ilk dil bilgisi kitabı Süleyman paşa'nın SARF-I TÜRKİ adlı eseridir.
  • İlk naturalist eserimiz  Nabızade Nazım'ın  Zehra adlı kitabıdır.
  • Nedim, mahallileşme akımının Divan Edebiyatındaki temsilcisidir.
  • Şarkı  türünü ilk ortaya çıkaran  NEDİM'dir.  
  • İlk tarih ve coğrafya ansiklopedisi Kamus'ul Alam adlı eserdir.
  • İlk sözlüğümüz Kaşgarlı Mahmut'un Divan-ı Lügat-it Türk adlı eseridir.
  • İlk Türkçe sözlüğümüz Şemsettin Sami'nin Kamus-ı Türki adlı eseridir.
  • Türk adının geçtiği ilk Türkçe metin Göktürklere ait Orhun Abideleri'dir.
  • R. Mahmut Ekrem edebiyatımızda objektif eleştirinin nasıl olacağını ilk açıklayan yazardır.
  • Mehmet Emin Yurdakul Edebiyatımızdaki milli dönemin açılmasına öncülük eden ilk edebiyatçıdır. 
  • Ömer Seyfettin konuşma diliyle yazılmış ilk hikayenin yazarıdır.
  • Edebiyatımızda ilk kafiyesiz şiir A. Hamit'in Validem adlı eseridir.
  • İlk köy şiiri Muallim Naci'nin Köylü Kızların Şarkısı adlı eseridir.
  • İlk alfabemiz Göktürk Alfabesi'dir.
  • Tekke şiirinin öncüsü Ahmet Yesevi'dir.
  • İlk Türk destanı  Alp Er Tunga Destanı'dır.
  • Türk edebiyatında batılı anlamda ilk eleştirinin sahibi Namık Kemal'dir.
  • Haldun Taner Türk edebiyatında epik tiyatro türünün kurucusudur.
  • İlk kadın romancımız Fatma Aliye Hanım'dır.
  • Süslü nesrin ilk temsilcisi Sinan Paşa'dır.
  • Dünyanın bilinen ilk destanı Sümerlerin Gılgamış Destanı'dır.
  • Dünyanın halen yaşayan, en büyük ve ilk Müslüman Türk Destanı  Kırgızların Manas Destanı'dır.
  • Edebiyat kelimesini Türk edebiyatında ilk kullanan Şinasi'dir.
  • Kurtuluş savaşımızı doğrudan işleyen roman Ateşten Gömlek'tir.
  • Aristofanas, komedi türünün ilk büyük ustasıdır.
  • Aiskylos trajedi türünün ilk büyük ustasıdır.
  • İlk uyarlama tiyatro eserinin yazarı A.Vefik paşa'dır.
  • Montaigne deneme türünün kurucusudur.
  • İlk divan şairimiz Hoca Dehhani'dir.   
  • Hikayede Anadolu'yu gerçek anlamda ilk kez  işleyen Refik Halit Karay'dır.
  • En başarılı psikolojik romanımız P.Safa'nın 9.Hariciye Koğuşu adlı eseridir.
  • Tevfik Fikret , Şermin adlı eseri ile ilk çocuk şiirlerini yazan edebiyatçımız olmuştur.
  • Genç Kalemler Dilde sadeleşmeyi savunan ilk yayın organıdır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

YORUMLARINIZI YORUMLAMA BİÇİMİNİ "ANONİM" SEÇEREK İSİM, MAİL ADRESİ VB. YAZMAK İLE UĞRAŞMADAN KOLAYCA YAYINLAYABİLİRSİNİZ. KÜÇÜK BİR TEŞEKKÜRÜN BİLE BİZİM İÇİN ÇOK ÖNEMLİ VE DEĞERLİ OLDUĞUNU UNUTMAYIN...