Ses Olayları

ÜNSÜZ DEĞİŞİKLİĞİ

Türkçe sözcüklerde “b” dudak
ünsüzünden önce “n” ünsüzü kullanılmaz.
“b” ünsüzü “n” yi “m” ye çevirir.
Tenbel…tembel
UYARI:Özel adlarda ve bileşik isimlerde
bu kural uygulanmaz. İstanbul,binbaşı,onbaşı…

ÜNLÜ DARALMASI:

a)Düz – geniş (a,e)ile biten fiillerin sonuna
“-yor” eki getirildiğinde bu ünlüler
darlaşarak (ı,i,u,ü) olur.bekliyor..bek-le-yor
b)Tek heceli “de ve ye-”fiilleri bazı ekleri aldıklarında (e) düz-geniş ünlüleri darlaşarak (ı,i,u,ü)olur.diyen…..de-y-en

4.ÜNLÜ DÜŞMESİ:

Bu olaya hece düşmesi de denilebilir.Birkaç şekilde görülür.
-İkinci hecelerin ortasında dar ünlü bulunan organ ve akrabalık adlarından sonra ünlü ile başlayan bir ek gelirse ikinci hecedeki dar ünlü düşer.ağız-ı…..ağzı
-İkinci heceleri “v/y+dar ünlü (ı,i,u,ü)+r” olan fiil köklerinden sonra sesli ile başlayan ek geldiğinde ikinci hecelerdeki dar ünlü düşer. Devir-im……..devrim
-Türkçe olmayan sözcükler, ünlü ile başlayan bir ek alınca ikinci hecelerindeki dar ünlüler düşer.fikir-e………fikre
-Türkçe olmayan sözcüklerle bileşik fiil kurulurken iisimdeki ünlü düşer.
kayıp ol-….kaybol-, hapis ol-….hapsol-
-Bazı isimler “isimden fiil yapım eki “alırken son hecesindeki ünlü düşer.
sızı-la ….sızla ,oyun-a…..oyna
-Kimi sıfatlardan fiil türetilirken son hecesindeki ünlü düşer.sarı –ar……sarar
-Rast ,ast,üst..sözcükleri ile kurulan bileşik sözcüklerde “t” sesi düşer.
rast-gele..rasgele

6.ÜNLÜ TÜREMESİ

-”-cık/cik” eki dört kelime üzerinde ünlü türemesine neden olur.
gencecik….genc-e cik
-”Gülücük ve öpücük” kelimelerinde ünlü türemesi yoktur.bu kelimelerde (ş) ünsüzü düşmüştür. Gülücük…..gülüş-cük
-(m,p,r,s)ile yapılan pekiştirmede araya (a,e) ünlü türemesi girer.
yapayalnız….yap-a-yalnız
güpegündüz….güp-e-gündüz

7.ÜNSÜZ (sessiz) TÜREMESİ

-”n” ünsüzünün “-de,-den” hal eklerinden
önce kullanıldığı durumlarda görülür.
ondan…….o-n-dan
ufkundayız…….ufuk-u-n-da-y-ız
-Yardımcı fiillerle kurulan bileşik fiillerde görülür.reddetmek ……red-etmek
affetmek ……af-etmek
-İsim soylu sözcük ünlü ile başlayan ek alınca ses ikizleşmesi olur.
hak-ı.....hakkı
zan-ın-ca…….zannımca
-(m,p,r,s)ile pekiştirilen sözcüklerde (m,p,r,s)ünsüzleri türemelidir.
masmavi ….mas-mavi
-Ünlü ile biten sözcük ünlü ile başlayan ek aldığında araya (y,ş,s,n)kaynaştırma harfini alırlar,kaynaştırma harfleri de türemelidir.
kapıyı……kapı-y-ı
altışar……..altı-ş-ar

8.ULAMA

Sözcük sonlarındaki ünsüzlerin ,kendilerinden sonra gelen sözcüklerin
başlarındaki ünlülere bağlanmasına ulama denir.
Yeşil pencereden bir gül at bana .
Bakkaldan üç ekmek aldım.
UYARI:
-Noktalama işareti ulamayı bozar.
Sırtımda yün yastığım ,elimde ıhlamurum…

Ses Olayları slayt  1 İNDİRRRRRRRRRRRRRRRR

Ses Olayları slayt  2 İNDİRRRRRRRRRRRRRRRR

Ses Olayları slayt  3 İNDİRRRRRRRRRRRRRRRR

Ses Olayları slayt 4  İNDİRRRRRRRRRRRRRRRR

Ses Olayları slayt 5  İNDİRRRRRRRRRRRRRRRR

UYARI: SİTEDE YAYINLANAN YAZILARIN BAŞKA SİTELERDE KULLANILMASI SUÇTUR. FİKİR VE SANAT ESERLERİNİ KORUMA KANUNU GEREĞİNCE YAZILARI KOPYALADIĞI TESPİT EDİLEN KİŞİLERLE İLGİLİ YASAL YOLLARA BAŞVURULACAKTIR!.. YAZILAR SİTEYE AKTİF LİNK VERİLEREK KOPYALANABİLİR.

Share :

Facebook Twitter Google+
0 Komentar untuk "Ses Olayları"

YORUMLARINIZI YORUMLAMA BİÇİMİNİ "ANONİM" SEÇEREK İSİM, MAİL ADRESİ VB. YAZMAK İLE UĞRAŞMADAN KOLAYCA YAYINLAYABİLİRSİNİZ. KÜÇÜK BİR TEŞEKKÜRÜN BİLE BİZİM İÇİN ÇOK ÖNEMLİ VE DEĞERLİ OLDUĞUNU UNUTMAYIN...

Back To Top