Koşma

Koşma
  • Koşmalar  Halk edebiyatının nazım biçimleri içinde çok sevilen ve kullanılan türüdür.
  •  Genellikle hecede ölçüsünün (6+5) vaya (4+4+3) duraklı kalıbıyla yazılır.
  • Bu kalıpların aynı şekilde düz sıralı değilde  karışık olarak kullanıldığı koşma türleri de  da bulunmaktadır..
  • Koşmalarşekil olarak 4 dizeli bentlerden oluşur.
  • Koşmalar bulunan da Dörtlük sayısı en az üçtür.
  • Koşmada dörtlükler türüne göre   Genellikle 3 ile 5 arasında değişir.
  •  Halk edebiyatında dörtlük sayısı beşten artık koşmalara da rastlanır.
  • Uyak düzenine baktığımızda uyak düzenibirinci dörtlüğün dışında bütün dörtlüklerde aynıdır.
  •  Uyak düzeni genellikle aşağıdaki gibi  olur:
baba--ccca--ddda...
  •  İlk dörtlüğün uyak düzeni( x a x a )veya ( b b b a) biçiminde de olabilir.
  •  Şair koşmanın son dörtlüğünde mahlasını(Takma adını) söyler.
  •   Halk Edebiyatında (4+3) yedili ve (4+4) sekizli kalıpla yazılmış koşmalar bulunmaktadır. Bunların koşma olarak gösterilmeleri koşma ezgisine benzemesinden dolayıdır. Zaten, halk arasında kendine özgü bir ezgiyle okunan her hangi bir şiire de koşma adı verilir.
  • Koşmalar ezgiyle söylenişlerine göre  göre çeşitli adlar alır.  Bunlar; Acem koşması, Kesik Kerem,Kerem,  Gevherî gibi...
  • Koşmalar konu olarak  genellikle lirik temalarda yazılır. Koşmanın genel konuları; Aşk duyguları, üzüntüleri, acıları , sevgiliye kavuşma arzusu ile, ayrılıktan yakınma, doğayla ilgili türlü duygu ve düşünceler hep koşma ile anlatılmıştır. Atasözleriyle işlenmiş öğüt veren didaktik, konusunu tarihten alan , kaderden yakınan konularda yazılmış koşmalar da vardır.

  •  Örnekler :

Eğer benim ile gitmek dilersen
Eğlen güzel yaz olsun da gidelim
Bizim iller kıraçlıdır aşılmaz
Yollar çamur kurusun da gidelim

Aşamazsın Karaman'ın ilini
Köprüsü yok geçemezsin selini
Gerdan yaylasının perçem belini
Lâle sümbül bürüsün de gidelim

Sökülsün  dağların  buzu sökülsün
Öne  insin  çöl ovaya dökülsün
Erzurum dağının karı cekilsin
Ak koyunlar yürüsün de gidelim

Karac’oğlan der ki buna ne fayda
Hiç rağbet kalmadı yoksula bayda
Bu ayda olmasa gelecek ayda
On bir ayın birisin de gidelim

(Karacaoğlan)

Keklik gibi taştan taşa sekerek
Gerdan açıp gelişini sevdiğim
Sağa sola taksim etmiş örgüsün
Onar onar bölüşünü sevdiğim
UYARI: SİTEDE YAYINLANAN YAZILARIN BAŞKA SİTELERDE KULLANILMASI SUÇTUR. FİKİR VE SANAT ESERLERİNİ KORUMA KANUNU GEREĞİNCE YAZILARI KOPYALADIĞI TESPİT EDİLEN KİŞİLERLE İLGİLİ YASAL YOLLARA BAŞVURULACAKTIR!.. YAZILAR SİTEYE AKTİF LİNK VERİLEREK KOPYALANABİLİR.

Share :

Facebook Twitter Google+
0 Komentar untuk "Koşma"

YORUMLARINIZI YORUMLAMA BİÇİMİNİ "ANONİM" SEÇEREK İSİM, MAİL ADRESİ VB. YAZMAK İLE UĞRAŞMADAN KOLAYCA YAYINLAYABİLİRSİNİZ. KÜÇÜK BİR TEŞEKKÜRÜN BİLE BİZİM İÇİN ÇOK ÖNEMLİ VE DEĞERLİ OLDUĞUNU UNUTMAYIN...

Back To Top