DİVAN EDEBİYATINDA NESİR (DÜZYAZI):

 DİVAN EDEBİYATINDA NESİR (DÜZYAZI):


 

 1. Sade Nesir




  • Halkı eğitmek ve bilgilendirmek için yazılan sade bir dille yazılmış nesirlerdir.

  • Bu nesirde; halka yönelik masal, efsane, öykü, destan, dinî ve tasavvufî konular işlenir.

  • Aşıkpaşazade, Mercimek Ahmet (Kabusname), Kul Mesut (Kelile ve Dimne) Evliya Çelebi (Seyahatname)...



   2. Orta Nesir




  • Genellikle Tarih ve bilim kitaplarında görülebilen nesirdir.

  • Ustalık göstermek amacı olmadığı hâlde yine dedili sade nesirden ağırdır.

  • Katip Çelebi’nin bazı eserleri ve Naima Tarihi, Aşıkpaşazade,, Ebülgazi Bahadır Han, Peçevi, Mütercim Asım



   3. Süslü (Sanatlı) Nesir




  • Bu nesre medrese öğrenimi görmüş, Osmanlıca’yı iyi bilen yazarlar yönelmiştir.

  • Bu nesirde; seci (düz yazıda kullanılan kafiye), söz ve anlam sanatları ve uzun cümleler görülür.

  • Dil, yabancı sözcükler  ve ağır tamlamalarla yüklüdür.

  • Sanatçı ustalığını gösterme amacı güder.

  • Ahlâk ve felsefe konularının işlendiği eserlerde , mektuplarda ve tezkirelerde görülür.

  • En güzel örneklerini veren yazarlar şunlardır: Sinan Paşa (Tazarruname), Veysî, Nergisî...


  Tezkire:




  • Ünlü kişilerin hayatının (biyografilerinin) toplandığı eserlerdir.

  • Tezkiretü’ş-şuara / tezkire-i şuara (şair), tezkiretü’l evliya (evliya), tezkiretü’l-hattatin (hattat), tezkire-i ilmiye (alim), tezkire-i musikişinasan (müzik sanatçıları)

  • Tezkireler ilk defa Acem(İran) edebiyatında ortaya çıktı.

  • İlk tezkiretü'ş-şuara’sını Ali Şir Nevai yazdı: Mecalisü'n-Nefais



  Tarih:




  • Tarihi olay ve kişilerin anlatıldığı eserlerdir.

  • Örnek: Naima Tarihi,Peçevi Tarihi,  Tarih-i Cevdet...




Sefaretname:





  • Siyasî bir görevle yurtdışına gönderilen kişilerin  gittikleri yerleri anlattığı eserlerdir.

  • Eser: Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi- Sefaretnamesi




Seyahatname:





  • Yazarların gezip gördükleri yerleri siyasi,kültürel,coğrafi olarak anlattıkları eserledir.

  • Seyahatnameler tarihi bir belge niteliği de taşırlar.

  • İki eser: Piri Reis-Kitab-ı Bahriye; Evliya Çelebi-Seyahatname


 

  Siyasetname:




  • Yöneticilik sanatına alakalı bilgiler ve yöntemler veren edebi eserlerdir.

  • En önemli ve ilki ise Yusuf Has Hacib’in Kudatgu Bilig adlı kitabıdır.

  • Siyasetnamelerin en ünlüsü muhakkak ki  Selçuklu veziri Nizamülmülk’ün Siyasetname’sidir.



  Münazara:




  • Birbirine zıt  iki öğenin ya da karşıt iki görüşün karşılaştırıldığı yapıtlardır.

  • Şiir ya da düzyazı olarak yazılabilir.



  Münşeat:


Mektuplardan ya da farklı konulardaki düzyazılardan oluşur.

a. Resmi yazılardan oluşan münşeatlar

b. Her türden kişinin mektuplarından oluşan münşeat

C. Şairlerin mektuplarından oluşan münşeatlar.

 

  Surname:



  •   Düğün törenlerinin anlatıldığı eserlerdir.


  Gazavatname:



  •   Kahramanların savaşlarının anlatıldığı eserlerdir.


  Evliya Tezkiresi:




  • Din büyüklerinin gerçek ya da efsaneleşmiş hayatları ve kerametlerinin anlatıldığı eserlerdir.

  • Vaazlar ve ahlaki öğütler de yer alır.

  • Sinan Paşa (Tezkiretü’l-Evliya), Ahmed Hilmi (Ziyaret-i Evliya)



  Kısas-ı Enbiya:




  • Peygamber kıssalarının anlatıldığı eserlerdir.



  Siyer:




  • Hz. Muhammed’in ve dört halifenin hayatının anlatıldığı eserlerdir.



  Hilye:




  • Peygamberimizin iç ve dış özelliklerinin anlatıldığı eserlerdir.



Sabah Dershanesi Alıntı..............................................

 


UYARI: SİTEDE YAYINLANAN YAZILARIN BAŞKA SİTELERDE KULLANILMASI SUÇTUR. FİKİR VE SANAT ESERLERİNİ KORUMA KANUNU GEREĞİNCE YAZILARI KOPYALADIĞI TESPİT EDİLEN KİŞİLERLE İLGİLİ YASAL YOLLARA BAŞVURULACAKTIR!.. YAZILAR SİTEYE AKTİF LİNK VERİLEREK KOPYALANABİLİR.

Share :

Facebook Twitter Google+
0 Komentar untuk "DİVAN EDEBİYATINDA NESİR (DÜZYAZI):"

YORUMLARINIZI YORUMLAMA BİÇİMİNİ "ANONİM" SEÇEREK İSİM, MAİL ADRESİ VB. YAZMAK İLE UĞRAŞMADAN KOLAYCA YAYINLAYABİLİRSİNİZ. KÜÇÜK BİR TEŞEKKÜRÜN BİLE BİZİM İÇİN ÇOK ÖNEMLİ VE DEĞERLİ OLDUĞUNU UNUTMAYIN...

Back To Top